عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

106

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

محضر أستاذ فرا گرفت كه قونوى از محضر مصنّفش فراگرفته بود . « 1 » جندي را صاحب ده تأليف دانسته‌اند « 2 » كه اساسىترين ومهم‌ترين آنها همان شرح فصوص « 3 » اوست . از ديگر نوشته‌هاى أو شرحي است كه بر « مواقع النجوم » شيخ أكبر پرداخت ونيز المصباح في التصوّف كه حضور شيخ أكبر وردّ پاى أو در اين دو اثر كاملا مشهود است . دو كتاب ديگر أو يعنى كتاب الأسماء - كه در آن أسماء الحسنى را به توضيح گرفته است - والدّرر الغاليات في شرح الحروف السّاليات - كه صورت يك قصيدهء لاميه را داشته وجندي آن را در مقام مخاطبه با نفس خود سروده است - نشان از مانندگى علائق روحي أو با علائق روحي عفيف الدّين دارد . 3 - سعيد الدّين سعيد فرغانى ( - م 699 ه . ق ) پيش از اين دربارهء احتمال تتلمذ كاشاني در محضر فرغانى سخن داشتيم . آن گونه كه گفتيم أو در شمار بزرگانى همچون نور الدّين عبد الصّمد نطنزى خرقه أرادت از دست نجيب الدين علي بن بزغش گرفت وپس از آن به محضر قونوى شتافت . أو در طبقهء مشايخ قبل از كاشاني وهم در ميان طبقهء وى بيشترين شباهت به عبد الرزاق را - از نظرگاه استفاده از مباني هر دو سلسله - داراست . از سه اثر بسيار مهم فرغانى ياد شده است . در ميان اين سه ، « مشارق الدّرارى » حاصل آمده از تحقيقاتى است كه قونوى در حوزهء سيّار خود پيرامون تائيّه كبرى بيان مىنمود به اضافهء مقدّمه‌اى دراز من وبس نفيس از خود فرغانى كه به نوشتهء جامى « هيچ كس مسائل علم حقيقت را چنان مضبوط ومربوط بيان نكرده است كه وى در ديباچهء شرح قصيدهء تائيهء فارضيّه بيان كرده » « 4 » . ديگر اثر كرامند أو « منتهى المدارك » در واقع تحريرى است به عربى از همان مشارق الدّرارى كه از پس

--> ( 1 ) . بنگريد : شرح جندي بر فصوص الحكم ص 9 . ( 2 ) . بنگريد : مقدّمهء أستاذ مايل هروى بر المصباح في التصوف از همو ص 20 . ( 3 ) . اين كتاب در سال 1361 بهمت استادان آشتيانى ودينانى وبوسيلهء انتشارات دانشگاه مشهد ( شمارهء مسلسل 80 ) بچاپ رسيده است . ( 4 ) . بنگريد : نفحات الأنس ، ص 559 .